Definicja funkcji liniowej, sposoby jej przedstawiania. Miejsce zerowe, dziedzina i zbiór wartości funkcji.
Funkcją określoną na zbiorze X o wartościach w zbiorze Y nazywamy tylko takie przyporządkowanie (odwzorowanie), w którym każdemu elementowi zbioru X zostaje przyporządkowany dokładnie jeden element zbioru Y. Funkcję tę oznaczamy f:X –> Y.
Zwyczajowo funkcję oznacza się małymi literami, np. f, g, h.Jeżeli zbiory X i Y są niepustymi podzbiorami zbioru liczb rzeczywistych (
,
), to funkcję
nazywamy
funkcją liczbową zmiennej rzeczywistej.Dziedzina i zbiór wartości funkcjiDziedzina jest to zbiór wszystkich argumentów danej funkcji.Zbiór
X nazywamy dziedziną funkcji a zbiór
Y przeciwdziedziną funkcji.Zbiorem
wartości funkcji f nazywamy zbiór wartości należących do zbioru
Y, któremu zostały przyporządkowane elementy ze zbioru
X.
Zbiór wartości funkcji
f (oznaczany symbolem
) to zbiór wszystkich elementów postaci
f(x) dla
.
Zapis „
f (x) = 4” czytamy: dla argumentu
x funkcja
f przyjmuje wartość 4.Sposoby przedstawiania funkcjiFunkcję można przedstawić na parę sposobów:
- przepisem słownym,
- tabelką,
- grafem,
- jako zbiór par uporządkowanych,
- wzorem,
- wykresem (graficznie).
JAK PRZEDSTAWIĆ FUNKCJĘ ZA POMOCĄ: • Przepisu słownego:„Dane są zbiory X = {0, 1, 4, 9}, Y = {0, 1, 2, 3}, wówczas każdej liczbie ze zbioru X przyporządkowujemy jej pierwiastek kwadratowy”.• Tabelki:
•
Grafu: x y
f: X –> Y•
Zbioru par uporządkowanych:{ (0, 0), (1, 1), (4, 2), (9, 3) } •
Wzoru:
, gdzie
lub
, gdzie
lub
, gdzie
•
Wykresu:
Wykresem funkcji liczbowej
nazywamy zbiór tych wszystkich punktów płaszczyzny o współrzędnych (x, y), w prostokątnym układzie współrzędnych, gdzie x jest argumentem funkcji, y zaś wartością funkcji dla argumentu x.Funkcja liniowaFunkcją liniową nazywamy funkcję określoną wzorem
f(x) = ax + b, gdzie
a,
b są dowolnymi stałymi rzeczywistymi.
Miejsce zeroweMiejscem zerowym funkcji
y = f(x) nazywamy liczbę
x1, która spełnia warunek
f(x1) = 0.
Jeżeli
, to funkcja liniowa jest funkcją różnowartościową i posiada jedno miejsce zerowe
(x, 0), gdzie
. Interpretacja graficzna miejsca zerowego to punkt, w którym wykres funkcji przecina bądź styka się z osią OX w układzie współrzędnych.Jeśli funkcja nie jest funkcją stałą, posiada dokładnie jedno miejsce zerowe.Jeśli funkcja jest funkcją stałą, to albo nie posiada miejsc zerowych (b ≠ 0), albo wszystkie jej argumenty są miejscami zerowymi (b = 0).
- a > 0 – funkcja rosnąca
- a
- a = 0 – funkcja stała
Tę właściwość nazywamy monotonicznością funkcji liniowej.
funkcja rosnąca funkcja malejąca funkcja stałaRówność funkcjiFunkcje f i g są równe wtedy i tylko wtedy, gdy mają identyczne dziedziny oraz dla każdego argumentu należącego do ich wspólnej dziedziny wartości obu funkcji są jednakowe.Definicja (iloczyn liczby przez funkcję):Jeśli
, a
f jest funkcją liczbową, to
kf jest funkcją określoną następująco:
, gdzie
.