Dzieci z natury są ciekawe otaczającego je świata i zadają mnóstwo pytań o to, jak działają zjawiska przyrody. Ta wrodzona chęć poznawania otoczenia jest najlepszym punktem wyjścia do budowania odpowiedzialnych postaw. My, dorośli, często zastanawiamy się, jak tłumaczyć skomplikowane procesy rządzące środowiskiem naturalnym w sposób przystępny i angażujący. Tymczasem dla kilkulatka ekologia nie musi być trudną teorią, lecz codzienną, praktyczną nauką przez doświadczanie. To zrozumienie, że zakręcenie kranu to ratowanie skarbu, jakim jest woda, a segregacja śmieci to dawanie przedmiotom „drugiego życia”.

Nauka przez doświadczanie – dlaczego to działa?

Psychologowie i pedagodzy są zgodni: najtrwalsza wiedza to ta, którą zdobyliśmy sami, angażując zmysły. Dziecko nie uczy się o lesie z obrazka tak skutecznie, jak podczas bezpośredniego kontaktu z naturą czy samodzielnego wyciągania wniosków z prostych eksperymentów. Właśnie na tym fundamencie opiera się nowoczesna edukacja, która zamiast zakazów i nakazów, stawia na ciekawość.

Ogólnopolski, bezpłatny program Kubusiowi Przyjaciele Natury, który od blisko dwóch dekad gości w przedszkolach i szkołach podstawowych, działa zgodnie z tymi zasadami. To największa tego typu inicjatywa w kraju, która objęła swoim zasięgiem już ponad dziesięć milionów dzieci. Co sprawia, że najmłodsi tak chętnie biorą w niej udział? Przede wszystkim fakt, że nie czują się uczniami, lecz odkrywcami i partnerami w działaniu.

W ramach programu nauczyciel otrzymuje gotowe, atrakcyjne scenariusze lekcji, które pomagają realizować konkretne misje edukacyjne w sali lekcyjnej lub przedszkolnej. Dotyczą one m.in. mądrych zakupów, odnawialnych źródeł energii, recyklingu czy roli zapylaczy w przyrodzie. W tegorocznej edycji projektu stworzone zostały dwa nowe materiały edukujące o roli wody i jej obiegu w przyrodzie oraz o tekstyliach.

Materiały prasowe
Materiały prasowe

Głos eksperta: dlaczego warto zacząć od najmłodszych?

Partnerem merytorycznym tegorocznej edycji programu jest m.in. Operacja Czysta Rzeka. Daniel Parol z tej organizacji podkreśla, jak ważna jest ta wczesna faza budowania relacji z naturą:

„Jako Operacja Czysta Rzeka wiemy, że woda to fundament życia, a jej czystość i zasoby zależą od naszych codziennych postaw. Dlatego z radością wspieramy merytorycznie program Kubusiowi Przyjaciele Natury, w którym dzieci uczą się, że ochrona zasobów wodnych to nie tylko teoria, ale realne, praktyczne działanie. Pokazujemy najmłodszym, jak cenna jest każda kropla i jak wielki wpływ na naturę mają ich wybory. To właśnie dzięki edukacji kształtujemy wrażliwość i odpowiedzialność, które pozwolą nowemu pokoleniu skutecznie troszczyć się o środowisko”.

Partnerami akcji są uznane także inne organizacje, takie jak UNEP/GRID-Warszawa, Rekopol, Czepczyński Family Foundation, Pomelody oraz Ubrania Do Oddania.

Konkurs z misją: „Co znaczy być Kubusiowym Przyjacielem Natury?”

Program to jednak nie tylko merytoryczne materiały dydaktyczne, audiobooki i scenariusze zajęć. To także wielkie emocje związane z konkursem, który w tej edycji staje się wyjątkową szansą dla placówek edukacyjnych. Organizatorzy zapraszają grupy przedszkolne oraz klasy I–III szkół podstawowych do wspólnej, kreatywnej pracy. Zadanie konkursowe brzmi: „Co znaczy być Kubusiowym Przyjacielem Natury?”.

Odpowiedź na to pytanie ma być formą wyrazu, która zaangażuje całą grupę i pozwoli na twórcze wykorzystanie wiedzy zdobytej podczas programu. Dzieci pod opieką nauczycieli mogą przygotować m.in.: murale lub mozaiki wykonane z surowców wtórnych, dające drugie życie materiałom; kreatywne instalacje z materiałów naturalnych, takich jak szyszki, liście czy kamienie czy wielkoformatowe tablice lub dekoracje, które staną się trwałą ozdobą szkoły i codziennym przypomnieniem o ekologicznych wartościach.

Ograniczeniem jest jedynie wyobraźnia. Chodzi o to, by wspólnie stworzyć coś, co pokaże światu, że bycie przyjacielem natury to duma i konkretne działanie.

Materiały prasowe
Materiały prasowe

Stawka, o którą warto zawalczyć

Dlaczego warto zmobilizować siły i wysłać zgłoszenie? Ponieważ nagroda jest wyjątkowo atrakcyjna. Trafi ona do dwóch zwycięskich placówek: jednego przedszkola oraz jednej szkoły podstawowej. Główną nagrodą jest kompleksowe wyposażenie pracowni edukacyjnej. Zwycięzcy otrzymają nowoczesne meble, dostosowane do potrzeb dzieci i ułatwiające pracę w grupach, a także pomoce dydaktyczne i sprzęt multimedialny, dzięki którym lekcje o przyrodzie zyskają nowy wymiar. Przestrzeń zostanie również odmalowana, by stała się estetycznym i inspirującym sercem placówki.

Taka pracownia to inwestycja na lata, która zmieni codzienność nie tylko obecnych uczniów, ale i kolejnych roczników. To miejsce, w którym pasja do nauki może rozwijać się w profesjonalnych warunkach.

Jak dołączyć do przygody?

Jeśli jesteś rodzicem – podpowiedz to rozwiązanie nauczycielowi swojego dziecka. Jeśli jesteś nauczycielem – nie zwlekaj, bo proces rejestracji jest prosty i bezpłatny. Prace konkursowe można przesyłać do 30 kwietnia 2026 roku. Program natomiast trwa do czerwca.

Wszelkie szczegóły, formularze oraz darmowe pakiety materiałów edukacyjnych (opracowane przez metodyków i ekspertów) dostępne są na stronie: www.przyjacielenatury.pl.

Pamiętajmy, że dzieci są doskonałymi obserwatorami. Jeśli zobaczą nasze zaangażowanie, jeśli poczują, że ich głos w sprawie ochrony Ziemi jest słyszalny, wyniosą z tej lekcji coś znacznie cenniejszego niż wiedzę podręcznikową – poczucie odpowiedzialności za świat, który wkrótce będzie należał do nich.

Może to właśnie w szkole Twojego dziecka powstanie nowoczesna pracownia edukacyjna? Czas na pierwszy krok w stronę wielkiej, zielonej przygody!